لوریج چیست، و چرا حساب‌ها با اهرم بسته نمی‌شوند بلکه با حجم بسته می‌شوند

یک حساب ۱۰۰۰ دلاری با لوریج ۱:۱۰۰۰ باز می‌شود. سه پوزیشن روی طلا، همه در یک جهت. تحلیل هم لزوما بد نیست.

بیست دقیقه بعد حساب خالی است و هیچ‌کدام از آن سه معامله حد ضرر نخورده‌اند. بروکر خودش بسته‌شان.

این اتفاق آن‌قدر تکرار می‌شود که ارزش دارد یک‌بار دقیق بفهمیم چه چیزی این وسط کار می‌کند. چون بیشتر کسانی که سرشان همین آمده، اگر از آن‌ها بپرسید لوریج چیست، جواب تقریبا درستی می‌دهند. مشکل جای دیگری است.

لوریج چیست

لوریج یا همان اهرم، وامی است که بروکر برای باز کردن یک معامله در اختیار شما می‌گذارد. لوریج ۱:۱۰۰ یعنی با هر ۱ دلار از پول خودتان می‌توانید ۱۰۰ دلار پوزیشن باز کنید.

مبلغی که بابت آن معامله از حساب شما قفل می‌شود اسمش مارجین است و فرمولش ساده است:

مارجین لازم = ارزش اسمی معامله ÷ لوریج

یک لات استاندارد در جفت‌ارزها ارزش اسمی ۱۰۰٬۰۰۰ واحد دارد. پس برای همین یک لات:

• با لوریج ۱:۱۰۰ باید حدود ۱۰۰۰ دلار مارجین بدهید
• با لوریج ۱:۵۰۰ حدود ۲۰۰ دلار
• با لوریج ۱:۱۰۰۰ حدود ۱۰۰ دلار

تا اینجا چیزی است که در هر ویدیوی آموزشی هست. نکته‌ی اصلی جمله‌ی بعدی است.

چیزی که لوریج عوض نمی‌کند

در هر سه حالت بالا، معامله دقیقا یک لات است. یعنی هر پیپ حرکت بازار، دقیقا ۱۰ دلار سود یا ضرر می‌سازد. در هر سه.

لوریج ۱:۱۰۰۰ ضرر هر پیپ شما را ده برابر لوریج ۱:۱۰۰ نمی‌کند. اصلا دستش به آن نمی‌رسد.

آنچه اندازه‌ی ضرر شما را تعیین می‌کند حجم معامله است، نه عدد لوریج. این را اگر یک جمله از این نوشته قرار است بماند، همین باشد.

پس چرا لوریج بالا این‌همه حساب می‌خوابد؟

چون لوریج پایین یک کار مهم می‌کند که به چشم نمی‌آید: جلوی باز شدن معامله‌ی بزرگ را از اول می‌گیرد.

به همان حساب ۱۰۰۰ دلاری برگردیم. اگر لوریج ۱:۱۰۰ باشد، آن یک لات کل حسابتان را به‌عنوان مارجین می‌خواهد. مارجین آزادتان صفر می‌شود و بروکر اجازه‌ی باز کردنش را نمی‌دهد. معامله همان‌جا رد می‌شود.

با لوریج ۱:۱۰۰۰ همان معامله فقط ۱۰۰ دلار مارجین می‌خواهد. ۹۰۰ دلار مارجین آزاد باقی می‌ماند و پوزیشن راحت باز می‌شود.

لوریج بالا خودش به شما ضرر نمی‌زند. فقط نرده را برمی‌دارد.

مارجین لول، مارجین کال، استاپ اوت

سه اصطلاحی که معمولا با هم قاطی می‌شوند، ولی سه چیز متفاوتند.

مارجین لول درصدی است که وضعیت سلامت حساب شما را نشان می‌دهد:

مارجین لول = (اکوییتی ÷ مارجین مصرفی) × ۱۰۰

اکوییتی یعنی بالانس حساب به‌علاوه‌ی سود و ضرر شناور معاملات باز. هر پیپی که پوزیشن باز شما در ضرر می‌رود، اکوییتی را پایین می‌آورد و در نتیجه مارجین لول را هم.

مارجین کال معمولا وقتی است که این عدد به حدود ۱۰۰ درصد می‌رسد. یعنی اکوییتی شما درست به اندازه‌ی مارجین قفل‌شده است. از این نقطه دیگر نمی‌توانید معامله‌ی جدید باز کنید. هشدار است، نه بسته‌شدن.

استاپ اوت جایی است که بروکر خودش شروع به بستن معاملات شما می‌کند تا مارجین آزاد کند. این سطح را بروکر تعیین می‌کند و معمولا بین ۲۰ تا ۵۰ درصد است. ترتیب بستن هم دست شما نیست، معمولا از پرضررترین پوزیشن شروع می‌شود.

حالا همان مثال را کامل کنیم. حساب ۱۰۰۰ دلاری، یک لات با لوریج ۱:۱۰۰۰، مارجین مصرفی ۱۰۰ دلار. مارجین لول اولیه ۱۰۰۰ درصد است که عدد سالمی به‌نظر می‌رسد.

اگر استاپ اوت بروکر ۵۰ درصد باشد، حساب وقتی بسته می‌شود که اکوییتی به ۵۰ دلار برسد. یعنی بعد از ۹۵۰ دلار ضرر. با ۱۰ دلار در هر پیپ، می‌شود حدود ۹۵ پیپ.

۹۵ پیپ روی طلا در یک روز خبردار، فاصله‌ی زیادی نیست.

اینجاست که آن مارجین لول ۱۰۰۰ درصدی معنای واقعی‌اش را نشان می‌دهد: عدد بزرگی بود که هیچ چیز مطمئنی نمی‌گفت.

پس آن آمار «لوریج بالا خطرناک است» از کجا می‌آید

اینجا بهتر است به‌جای حرف کلی، به دو جای واقعی نگاه کنیم.

در سال ۲۰۱۰ نهاد ناظر بازار آتی آمریکا (CFTC) سقف لوریج فارکس خرد را روی ۱:۵۰ گذاشت. این تغییر یک آزمایش طبیعی ساخت که دو اقتصاددان، راولی هایمر و آلپ سیمشک، رویش پژوهش کردند و نتیجه‌اش در نشریه‌ی Journal of Financial Economics منتشر شد. آن‌ها داده‌ی تراکنشی نزدیک به ۵۰ بروکر خرد را بررسی کردند.

نتیجه‌ای که گرفتند این بود که بعد از اعمال محدودیت، ضرر تریدرهایی که قبلا با لوریج بالا کار می‌کردند حدود ۴۰ درصد کاهش پیدا کرد و بازده ماهانه‌شان به‌طور میانگین حدود ۱۸ واحد درصد بهتر شد. حجم معاملات هم حدود ۲۳ درصد افت کرد.

توجه کنید این پژوهش نمی‌گوید لوریج ذاتا بد است. می‌گوید وقتی سقف گذاشتند، رفتار همان آدم‌ها عوض شد. چیزی که تغییر کرد اندازه‌ی پوزیشن‌ها بود، نه مهارت تحلیلشان.

نمونه‌ی دوم اروپاست. از مرداد ۱۳۹۷ (اوت ۲۰۱۸) نهاد ناظر اروپا لوریج مشتری خرد را پله‌ای محدود کرد: ۱:۳۰ برای جفت‌ارزهای اصلی، ۱:۲۰ برای طلا و شاخص‌های اصلی، و ۱:۲ برای رمزارزها. دلیلی که خودشان اعلام کردند این بود که بررسی نهادهای ناظر کشورهای عضو نشان می‌داد چیزی بین ۷۴ تا ۸۹ درصد حساب‌های خرد CFD در مجموع در ضرر هستند.

آن عدد ۷۴ تا ۸۹ درصد ربط مستقیمی به لوریج ندارد و کل ماجرای ضرر تریدر خرد نیست. اما توضیح می‌دهد چرا رگولاتورها اولین چیزی که محدود کردند همین بود.

بروکرهایی که تریدر ایرانی معمولا با آن‌ها کار می‌کند زیر این قوانین نیستند و لوریج ۱:۱۰۰۰ و بالاتر پیشنهاد می‌دهند. این خودش نه خوب است نه بد، فقط یعنی آن نرده وجود ندارد و باید خودتان بگذاریدش.

عددی که باید از حساب خودتان بدانید

سوال «چه لوریجی بگیرم» سوال چندان مهمی نیست. سوال مهم این است:

در بدترین لحظه‌ی سه ماه گذشته، مارجین مصرفی من چند درصد اکوییتی‌ام بود؟

این عدد چیزی است که واقعا شما را به استاپ اوت نزدیک می‌کند و تقریبا هیچ‌کس آن را نمی‌داند، چون در لحظه معلوم نیست و بعدا هم کسی نگاهش نمی‌کند.

کنارش دو عدد دیگر هم ارزش دارد:

• بیشترین تعداد پوزیشن باز هم‌جهتی که داشته‌اید. سه پوزیشن روی طلا و شاخص و جفت‌ارز دلاری، سه معامله‌ی مستقل نیستند. یک معامله‌ی بزرگند که سه اسم دارد و مارجین لول را با هم پایین می‌کشند.
• حجم واقعی اجراشده‌تان، نه حجمی که در پلن نوشته‌اید. فاصله‌ی این دو معمولا بیشتر از چیزی است که آدم انتظار دارد، و همان فاصله است که حساب را می‌بندد.

راه درآوردن این عددها هم دستی نیست. تاریخچه‌ی معاملاتتان را وارد یک ژورنال کنید و به‌جای سود و ضرر، به حجم و هم‌زمانی معاملات نگاه کنید. در ژورنال Highwinrate می‌توانید فایل تاریخچه‌ی متاتریدر ۵ را مستقیم وارد کنید یا حساب را با اکسپرت به‌صورت زنده وصل کنید، و همان‌جا ببینید در کدام روزها چند پوزیشن هم‌زمان و با چه حجمی باز بوده.

لوریج حسابتان یک تنظیم است که یک‌بار انتخابش می‌کنید. حجم معامله تصمیمی است که هر روز می‌گیرید. دومی همان چیزی است که باید ثبت و بررسی شود.

ادامه‌ی طبیعی این بحث: دراودان چیست و مدیریت سرمایه.

این نوشته آموزشی است و توصیه‌ی مالی نیست. سطح مارجین کال و استاپ اوت بین بروکرها فرق دارد، عددهای حساب خودتان را از مشخصات رسمی بروکرتان بگیرید.